Dominique Barthelemy: yon akademisyen tou nèf

Dominique Barthelemy se yonn nan reprezantan Grand rivyè di nò nan Akademi Kreyòl Ayisyen an. Li fè anpil esperyans nan mennen batay pou lang kreyòl la, sitou nan rejyon Nò ak Nòdes. Nan Akademi kreyòl Ayisyen an li pwomèt l ap travay pi plis pou respè ak pwomosyon lang sa.

Dominique Barthélemy fèt 3 mas 1964 nan komin Limonad, depatman Nò peyi Dayiti. Li gen de (2) lisans: yonn nan syans jiridik ak yon lòt nan syans lengwistik nan Université d’Etat d’Haïti (UEH). Mesye Barthélemy genyen tou fòmasyon kòm jij, li diplome nan Ecole de la Magistrature (EMA) nan lane 2014.

Pwofesè e manm fondatè Asosyasyon Pwofesè Lang Kreyòl Nò/Nòdès, Mesye Barthélemy ap fè pwomosyon lang kreyòl nan divès aktivite l ap mennen nan Nò peyi a depi 2001, lane li kite Pòtoprens pou li retounen lakay li Okap. Li fonde, nan lane 2017, AKÒ (Aksyon Kreyòl Òganize). Wòl prensipal òganizasyon sila a se sèvi yon referans pou ankadre popilasyon Nò a nan aktivite entèlèktyèl ki angaje lang kreyòl, tankou : preparasyon ak prezantasyon konferans ; koreksyon ak lekti kritik tèks, elatriye.

Nan kad travay li fè pou defann oswa fè pwomosyon pou lang ak kilti kreyòl la, li entèveni nan domèn lengwistik, edikasyon, kilti ak lajistis. Gwo konesans li vin gen nan lang lan fè l anseye l nan plizyè lekòl ak asosiyasyon nan tout peyi a. Li anseye espanyòl, anglè ak laten tou. Se Asosyasyon Pwofesè Lang Kreyòl Nò/Nòdès ki te pwopoze l kòm akademisyen.

« Tankou mwen di l deja, travay Akademi an anpil. Fòk nou tout pote kole pou nou rive fikse lang kreyòl la pou li reponn ak tout sitiyasyon syantifik, literè ak atistik nan tout nivo; devlope yon bon jan politik lengwistik. Pa egzanp travay sou tèminoloji diferan domèn tankou lajistis, lasante… », se objektif sa menm Dominique Barthelemy, pwofesè lang kreyòl nan plizyè lekòl nan depatman Nò a bay tèt li.

Ak 54 rekòt kafe, Dominique Barthelemy, pitit gason komin Limonad, jire poul defann jiskobou lang zansèt li yo. Li pwofite fè konnen li vrèman enpòtan pou nou eksplwate pozisyon transvèsal lang kreyòl la kòm mwayen kominikasyon, zouti devlopman pou nou rive fè travay kolosal sila tankou zansèt nou yo te rive ban nou endepandans.

Avoka militan an prezante tèt li tankou yon veritab pòt pawòl, yon anbasadè lang kreyòl la, sitou nan zòn li soti a. Li fè konnen li te poze anpil aksyon, tankou : lansman plizyè seminè fòmasyon sou òtograf/ekriti kreyòl pou tout anseyan ki entèrese, pou jounalis ak sekretè biwo depatman Nò. Kòm lengwis, pafwa pou pote limyè sou kèk pwen nan lang lan, li di l fè plizyè entèvansyon nan radyo ak nan televizyon nan divès komin nan depatman Nò a, tankou nan Okap ak nan Limonad.

Dominique Barthelemy di l koumanse enpoze kreyòl la nan fè pledwaye nan tribinal yo. « Jodiya mwen deside plede kèk dosye penal an kreyòl konplètman, e m ap fè jij avèk avoka yo menm demann nan ; anplis, mwen pral redije rekizitwa difinitf ak ak dakizasyon an kreyòl. E m ap akonpanye kèk kòlèg paketye pou yo fè menm jan ak mwen », se deklarasyon sa reprezantan ministè piblik nan pakè Grand rivyè di nò fè.

« Mwen kwè travay mwen kòm manm AKA p ap twò diferan ak travay mwen kòm pwofesè lang kreyòl depi 1996. Menm lè se pral yon tach k ap mande plis teknisite, plis toterans, plis rechèch, ak sipò tout ekip la, nan fwote lide yonn ak lòt n ap rive fè yon travay valab pou mete lang lan kanpe sou de pye militè l », se sa li fè konnen pandan li kwè l ap reyisi.

Nòt : Se yon atik "Le Nouvelliste" pibliye, Douvanjou Web Media redifize l.

https://lenouvelliste.com/article/184436/dominique-barthelemy-yon-akademisyen-tou-nef