Anderson Dovilas, yon powèt angaje

Si chak jou nan peyi Dayiti, mizè, vyolans ak ensekirite, ap vale tèren ; si deriv Leta ban nou yon imaj ki prewokipe moun toupatou, pouse nou fè tout kalte move chwa, gen anpil jenn gason ak jenn fanm ki kanpe tennfas pou jwe, jan yo kapab, yon wòl kont pwazon an.  Dovilas Anderson fè pati kategori sa. Powèt, entelektyèl, operatè kiltirèl, defansè lang kreyòl la, li te reponn kesyon Douvanjou Web Media. Yon veritab brase lide, kote li prezante l pwojè l, angajman literè l ki mache kòt a kòt ak angajman sosyal li, men sitou, kalvè sa te ye pou l rive entegre sosyete ameriken an.

DWM : Nou konnen w se yon entelektyèl ayisyen, ou se powèt, operatè kiltirèl, anfen w gen plizyè chapo. Si gen enfomasyon ki konsène w nou pa di, se kisa l ye ?
Anderson Dovilas : Mwen se yon jenn antreprenè ak filantwopis. Anderson Dovilas se yon potomitan literati ak aktivite kiltirèl tou depi plis pase 5 lane. A travè Fondasyon Anderson Dovilas ki se pi gwo esponsò Mwa Kreyòl la genyen, nou sipòte aktivite kanada tankou Festival Teyat kreyòl la.
Fondasyon an se te youn nan esponsò premye edisyon Festival Literati Kreyòl Anivince Jean Baptiste reyalize. Fondasyon an  finanse aktivite k ap fèt sou lang kreyòl an Ayiti, USA ak Benen (Afrik). Li patisipe tou nan bay mouvman literati kreyòl la jarèt, sipòte kèk piblikasyon tankou Miyèt Moso Darly Renois ekri. Li pa toujou fasil pou jwenn moun ki nan menm domèn nan sipòte youn lòt,  men Anderson Dovilas fè diferans la nan ankadre lòt powèt, travay sou liv lòt powèt, elatriye.

DWM : W ap viv nan peyi Etazini depi kèk lane. Kouman yon entelektyèl, yon powèt peyi Dayiti rive entegre peyi Etazini? Pou travay literè ou an patikilye, èske w gen yon lektora?
Dovilas Anderson : Fòk mwen di w entegrasyon an pa t fasil, sitou moun prèske pa entèrese ak koze liv. Mwen pa bezwen di w lè w ap viv nan yon peyi ki pa ba w tan pou sa. Aprè 10 lane, mwen rive kreye yon piblik k ap suiv mwen. Mwen gen yon lektora fidèl depi lane 2012 ki pa janm lage m.

DWM : Ou ka pataje ak nou yon eksperyans migran difisil ou fè nan peyi Etazini?
Dovilas Anderson  : Si w se yon moun moral ou pa wo, lè w fèk rive presyon moral ka fè w fè move maladi, si mal chans pou ou premye eksperyans ou se anba men yon ayisyen ki santi sosyete a te mete li sou kote akoz nivo etid li, nèg sa a ap fè w monte lesyèl pa do. Aprè sa si w se yon moun ki konplekse epi w pa gen pèsòn w ap soufri anpil.

DWM : Genyen nan Mibalè, vil ou soti a, yon fondasyon ki pote non w. Kisa l regle konkrètman?
Dovilas Anderson : Fondasyon Anderson DOVILAS se yon enstitisyon ki gen branch li nan plizyè peyi, tankou Ayiti, Etazini, ak Benen an Afrik. Nan Mibalè, nou travay nan domèn lakilti, edikasyon epi nou fè anpil sosyal. Nou gen yon lokal ki bay aksè ak anpil sèvis ak bon pri. Se tou yon espas rankont, deba ak fòmasyon pwofesyonèl.
Chak ane fondasyon an voye plizyè timoun lekòl, bay valiz ak lòt bagay ankò. Fondasyon an pral reyalize dezyèm ane Salon du Livre de Mireblais, yon inisyativ ki gen pou objektif desantralize lakilti ak fè pwomosyon pou liv nan zòn nan. Fondasyon an pa janm rate yon dat istorik pou l pa make l ak yon konferans deba nan zòn nan.

DWM : Ki pwojè literè ou gen kounye a?
Dovilas Anderson : M ap travay sou yon pwojè pwezi Kreyòl ki rele Ziltik ak lòt travay syantifik ankò.

DWM : Nou konnen angajman sitwayen w nan travay kreyasyon w parapò ak peyi a, e pi lajman, pa rapò ak monn lan piske w gen powèm ki voye je sou lòt kontre. Ki rega w genyen sou sitiyasyon peyi Dayiti nan dènye ane sa yo?
Dovilas Anderson : Peyi a ap pran yon pant istorik, se yon opòtinite pou jenn lidè emèje pou pote yon solisyon. Sèl yon Lidèchip responsab ak eklere sifi pou rekole mòso yo.

DWM : Ou kreye yon salon liv nan Mibalè. Se yon bagay nouvo. Gen aktivite ki fèt sou liv, men konsèp salon an pa nan tradisyon nou. Pale nou ti kras sou kouman evenman sila opere.
Dovilas Anderson  : Yon salon nan yon kay, an jeneral se kote moun chita pou dyaloge, pou echanje nan lapè, se nan salon an tou yo resevwa envite yo. Sa vle di non sèlman se yon espas rankont ant zèv ak lektè, piblik ak kreyatè, se tou moman pou rès peyi a vin dekouvri vil sa a. Vin aprann plis bagay sou li. Se yon mouvman ki ankouraje touris lokal nan peyi a ki kòmanse ap disparèt. 

 

"