DECEMBER 9, 2022
  • DECEMBER 9, 2022
  • Chicago 12, Melborne City, USA
aktyalite

kisa Variole du singe lan ye ?

Madi 31 me 2022 a, otorite sanitè yo anonse yo jwenn yon premye ka "Variole du singe" nan depatman Latibonit, pi presizeman nan zòn Senmak, anndan yon sant ospitalye. Direktè sanitè Latibonit la, Marcel Chatelier te konfime nouvèl la epi presize yo fè prelèvman sou moun ki kontamine a. Yo voye echantiyon nan laboratwa nasyonal ki Pòtoprens lan pou analiz apwofondi. Yo plase pasyan an an karantèn ak kèk pwòch li, daprè Direktè sanitè Latibonit la, Mesye Marcel Chatelier.

Direktè jeneral Ministè Sante Piblik la (MSPP), Doktè Lauré Adrien, bò kote pa l te rapòte nouvèl la tou. Selon li menm, li te two bonè pou otorite sanitè yo deklare yo jwenn yon ka "Variole du singe" an Ayiti. Toutfwa li bay kèk sentòm maladi a ak prekosyon moun kapab pran kont li.

ki sentòm  "Variole du singe" lan ?
Variole du singe" lan se yon maladi viral. Viris sila rantre nan kò yon moun epi li devlope yon kokenchenn bouton sou po moun nan. Viris la kapab pase  nan nen, zye oubyen bouch nou. Gen moun lè yo trape  "Variole du singe" lan, yo kapab mouri aprè maladi a fin deteryore sante  yo.

Sila ki enfekte a kapab prezante sentòm sa yo nan premye faz la  : fyèv, frison, doulè nan zo, kò fè mal ak tèt fè mal, gòj anfle ak fatig. Nan dezyèm faz la, li kapab gen bouton sou po l sitou nan figi l ak nan men l, konsa tou yo ka parèt sou lòt pati nan kò l tankou  pye l,  bouch li ak ògàn jenital yo. Enfeksyon an ka dire ant 14 ak 28 jou. Zòn ki enfekte a nan pwochen jou yo ap chanje epi pran diferan estad avan li fè kal epi tonbe. 

Kijan ou ka trape Variole du singe lan?
Ou ka trape viris la si yon bèt ki enfekte mòde w oubyen grife w,  si w an kontak dirèk ak yon moun ki enfekte oubyen si w manyen rad yon moun ki kontamine tou. Moun ki gen "Variole du singe" lan ka kontamine lòt moun imedyatman kote l kòmanse prezante premye siy yo jiskaske po l geri. 

Ki trètman Variole du Singe lan?
Malerezman, pa gen okenn trètman espesifik ki rekòmande kont Variole du singe lan. Paske souvan li disparèt poukont li aprè 2 a 4 semèn. Vaksinasyon kont varyòl la t ap efikas pou fè prevansyon kont Variole du singe lan. Men varyòl la disparèt nèt sa gen plis pase 40 lane. Vaksen ki te egziste pou batay kont varyòl nan premye jenerasyon yo pa disponib ankò.

Eske Ayiti kapab fè fas ak yon nouvo epidemi anplis kowonaviris la ?
Jan leta ayisyen, pi patikilyèman Ministè Sante Piblik ak Popilasyon an (MSPP) jere kowonaviris la, li difisil pou n di otorite yo ap ka jere yon lòt epidemi si peyi Dayiti ta frape. Konsa li enpòtan pou n atire atansyon popilasyon an sou risk ki genyen lè Òganizasyon mondyal lasante (OMS) oubyen MSPP bay alèt sou yon maladi. Kidonk li enpòtan pou nou rete vijilan epi respekte prensip yo bay yo pou kwape maladi a.

Yon lòt kote, menmsi "Variole du singe" lan pa ofisyèl daprè MSPP, jiskaprezan epidemi kowonaviris la neglije an Ayiti. Mezi yo dwe pran pou fè fas ak maladi a pa respekte menm bò kote leta ayisyen. Yo menm rive fè kanaval nan lane 2021 nan moman tout lòt peyi te nan konfinman. “Kowonaviris la toujou la... pran prekosyon”, se mesaj sa yo te afiche sou stand yo ak je chèch tankou tè sèk, san konte se pa tout moun ki pran zafè vaksinasyon an oserye. N ap raple Ayiti te resanse 2 premye ka kowonaviris li yo nan fen mwa mas 2020 an. Jounen jodiya li fè 835 mò ak 30 940 kontaminasyon, daprè done ajans Reuters bay 12 jen 2022 a.

Eske maladi gratèl la  gen yon lyen ak "Variole du singe" lan?
Depi janvye 2021, MSPP te bay alèt sou plizyè ka gratèl yo te resanse nan kèk kwen nan peyi a. An avril 2022, otorite sanitè yo te fè konnen yo resanse plizyè ka yon enfeksyon po ki kontajye anpil epi ki sanble ak gal sou tèritwa a.

Plizyè imaj ki t ap sikile sou rezo sosyal yo te montre moun ki te enfekte nan kèk zòn tankou kenskòf ak kwadèboukè. Divès imaj te lakòz anpil panik nan peyi a. Anplis de sa, an Repiblik Dominikèn, otorite yo te bay alèt tou sou zafè gal sa epi yo te rete an kontak avèk omològ ayisyen yo an Ayiti sou sitiyasyon an.

si 2 maladi yo –"Variole du singe" ak gal la – prezante sentòm ki prèske sanble, n ap raple "variole du singe", lan ka transmèt pi fasilman, tankou kowonaviris la, epi li ka lakòz sila ki kontaminen an mouri si yo pa pran ka an konsiderasyon prese prese…